Loevesteinstraat Breda

De Loevesteinstraat zal altijd de rand van Breda blijven. Dit is een van de uitgangspunten van het stedenbouwkundig plan van Margriet Eugelink, directielid en senior architect bij VAA. De Z-vormige woongebouwen aan de Loevesteinstraat, Zorg & Doen, vormen de wanden van de wijk. Op de nieuw te bebouwen tussengebieden (de locaties Rüttchen, Laurentius en Iriks) worden kleinere torens gepositioneerd, haaks op de bestaande flats, zodat een open kamerschermeffect vanuit de wijk naar het achterliggend groen wordt gecreërd. De 5 renovatie- en nieuwbouwlocaties aan de Loevesteinstraat vormen gezamenlijk een nieuw harmonisch ensemble op de overgang van stad naar natuur.

Zorg & Doen
De twee meest in het oog springende gebouwen aan de Loevesteinstraat zijn de reusachtige woonflats Zorgvliet en Doenrade. Reusachtig van formaat  -respectievelijk 160 en 210 meter lang, 9 lagen hoog-, grijs van kleur door het vele beton en eentonig van uitstraling door de systematisch vorm van bouwen. Toch zijn de woningen in deze flatgebouwen (189 en 126 woningen) zeer gewild: de opzet van de appartementen is goed, het biedt ruime kamers en brede balkons, het uitzicht is schitterend en de locatie stedelijk, maar toch dicht bij de natuur. Jammer genoeg zijn de oude dames ‘Zorg en Doen’ zichtbaar aan het verslijten. Het beton is beschadigd, schilderwerk bladdert af, balkonhekken zijn oud en gedeukt en de liften zijn versleten. Daarnaast voldoen in het bijzonder de collectieve ruimten -zoals liften, galerijen en fietsenbergingen- niet meer aan de eisen van deze tijd. Tijd voor verandering. Sloop en opnieuw bouwen bleek na navraag bij de huidige bewoners  –gemiddeld 76 jaar oud-  absoluut geen optie: onder geen beding wilde men verhuizen! Architecten Margriet Eugelink en Maarten Castelijns ontwikkelden in opdracht van Woningbouwvereniging Laurentius een plan om de gebouwen kwalitatief en visueel op te waarderen: “ Wat mooi is behouden en wat nodig is toevoegen”.

Renovatie
Zoals gezegd willen we het mooie van ‘Zorg en Doen’ graag behouden, maar investeren in hetgeen beter kan. De gebouwen moeten door de renovatie voldoen aan de eisen van deze tijd én er weer voor lange tijd tegen kunnen. De renovatie van de bestaande gebouwen is veelomvattend:
- verhogen van de galerijen met nieuwe vloerdelen
- verwijderen van hoge drempels tussen galerijen en woningen
- renoveren en ophogen van de galerijbalustraden
- toevoegen glazen gevel voor de galerijen ter beschutting tegen regen en wind
- vervangen van balkonhekken door glazen balustraden
- compleet vervangen van alle liften
- verruimen, verhogen en herinrichten van entreehallen
- nieuwe postkasten in ruimere opstelling
- aanleg van een videofoonsysteem voor elke woning
- bestaande appartementen bij mutatie levensloopbestendig maken (drempelloos, vloerverwarming en zorgoproepsysteem) en badkamer, toilet en keuken vernieuwen
- toevoeging van ruimte bewonerscommissie/ontmoetingsruimte
- totale herinrichting van de openbare, groene ruime om de gebouwen
- vergroten en aankleden van de parkeerplaatsen

Door deze grondige en duurzame renovatie kunnen ‘Zorg en Doen’ er weer voor lange tijd tegenaan. De bewoners van de flats zijn bijzonder gehecht aan de plek waar zij wonen. Tijdens de gehele duur van het project, van de eerste schets tot aan de oplevering, zijn de bewoners nauw betrokken geweest bij de projectgroep. Dat moest ook wel, aangezien de meeste bewoners ook tijdens de bouwwerkzaamheden zijn blijven wonen. Dit vergde goed denkwerk vooraf en een goede afstemming tijdens de bouw om overlast tot een minimum te beperken.

Optoppen, aanplanken en uitplinten
Om de grondige renovatie van ‘Zorg en Doen’ te kunnen bekostigen, kozen wij om op, aan en onder de bestaande gebouwen nieuwe uitbreidingen te bouwen. De bestaande gebouwen worden als het ware omlijst door de nieuwbouw. Samen vormen bestaande bouw en de nieuwe lijst een schitterend schilderij voor de omgeving.

De bestaande overgedimensioneerde, betonnen constructie gaf ons de mogelijkheden om aan alle kanten het gebouw uit te breiden. Eén woonlaag erbovenop bouwen -optoppen- voor ruime appartementen met grote balkons en veel daglichtopeningen. Aan beide blinde, kopse gevels van de plankflats een extra woontoren zetten -aanplanken- met hierin wat kleinere woningen. Ten slotte de begane grond, waar de (fietsen-)bergingen en garageboxen zich bevinden, uitbreiden -uitplinten- met extra bergingen, verruimde, herkenbare entreehallen en een nieuwe ruimte voor de bewonerscommissie.

Deze strategie blijft de stedenbouwkundige kwaliteit van de locatie, het wonen in hoge dichtheid maar omringd door veel groene ruimte, sterk overeind. Door bestaande en nieuwe bouw zo veel mogelijk te laten samenvloeien, komen ook de nieuwe delen ten goede aan de bestaande bewoners en profiteren nieuwe bewoners van de kwaliteiten van de bestaande gebouwen.

Groen parkeren
De parkachtige omgeving rond de gebouwen is, in samenwerking met landschapsarchitect Parklaan uit ‘s-Hertogenbosch, ook flink aangepakt. Door middel van slimme oplossingen, zijn de auto’s uit het zicht onttrokken en geïntegreerd in een mooie, groene omgeving die aansluit bij de directe omgeving. Aan de noordzijde sluit de wildere, ongekuiste groeninrichting aan bij het natuurgebied aan die zijde, de zuidzijde van het gebied wordt, aansluitend op de stedelijke omgeving, als een park ingericht.